A comunidade ponse en marcha

Moitas das usuarias activas coñecímonos na Mostra do Posible

Durante estes últimos meses empezamos a ser maís as persoas implicadas co proxecto aportando diferentes puntos de vista na construcción inicial da comunidade. Pode que a simple vista non se aprecien avances sustanciais pero precisamente é porque queremos facer as cousas ben e de forma horizontal, e estivemos ultimando e retocando o proxecto co fin de adiantarnos a problemáticas futuras, habituais en todo tipo de moedas e de asociacións, que coñecemos ben mediante as diferentes experiencia das persoas que a día de hoxe conformamos o núcleo de traballo voluntario deste proxecto.

Unha decisión importante foi a de constituírnos como asociación para podernos relacionar coa administración e ter unha ferramenta xurídica para facilitar o bo desenvolvemento do proxecto. Acordamos que esta asociación, que estará ao servicio da comunidade que use a moeda, se chame O Consello da Sabia. Servirá para formalizar os consensos acadados por toda a comunidade mediante diferentes ferramentas e espazos de decisión presenciais e dixitais. Ademáis desta forma obligámonos a pensar moi ben o funcionamento da moeda e establecer procedementos claros para todo tipo de cuestións.

Logo provisional recén saído do forno.

Tamén puxemos a andar unha conta de twitter (@ASabia12) e estamos preparándonos para iniciar unha campaña de difusión entre colectivos afíns aos valores do proxecto. O noso obxetivo e acadar as primeiras 100 usuarias rexistradas na aplicación antes de comezar a crear unidades monetarias. Axúdanos a conseguilo rexistrándote aquí e compartindo o proxecto coas túas amigas.

Vamos amodo porque vamos lonxe.

¿Que se falou na presentación da Sabia en Santiago?

O Sábado pasado as asistentes que viñeron á presentación comentaron cousas moi interesantes e fixeron algunha proposta, despois de ter rematado unha breve presentación da moeda. Estas aportacións son as que fan que o proxecto vaia avanzando e mellorando cada vez máis. Parécenos importante que os temas que poñedes enriba da mesa sexan compartidos con todas as que estamos interesadas nesta moeda.

O aspecto no que se fixo máis fincapé foi no tema dos obxetivos da moeda. Que se pretende conseguir coa moeda? Pois ben, se se pretende fomentar un consumo de proximidade e recoñecer outras formas de valor que escapan da lóxica mercantil entón hai moitas formas de conseguilo. A Sabia plantea dous mecanismos para conseguilo, pero non son os únicos. Propoñemos que a moeda só se poida utilizar en Galicia, a través de eliminar da aplicación a calquera usuaria que estableza a súa dirección fora deste territorio, animandoas a crear a súa propia moeda rexional. Na práctica non é algo fácil de controlar, para o que faría falta unha funcionalidade extra na aplicación (que comprobase a túa localización de gps antes de realizar unha transacción, e ainda así vai ti saber se sería efectivo). O outro mecanismo para materializar os nosos valores é decidir a través da asamblea quenes reciben as novas Sabias que se poidan ir creando.

Sen embargo, a través do deseño dunha moeda hai outras formas de cambiar os nosos hábitos de consumo e así recoñecer o verdadeiro valor das cousas. Unha opción que se comenta constantemente é a importancia de facer educación sobre os impactos que teñen diferentes formas de consumo e en xeral unha reflexión colectiva sobre o valor das cousas. Sen dúbida unha liña de acción complementaria á utilización da moeda, á que se pode contribuír polo mero feito de xerar masa monetaria que só circule no noso territorio, como forma de poñer en valor o consumo de proximidade e o aproveitamento do potencial productivo e económico de Galicia, que está sen aproveitar entre outras cousas por falta de cartos en circulación. A nivel educativo hai que destacar a importnte achega que fai cara a comprensión do noso sistema monetario, xa que as mesmas preguntas que nos debemos facer para convencernos de usar a Sabia son as que nos deberíamos facer para saber como funcionan os euros e como se deberían mellorar.

A pregunta que se facía era a seguinte: ¿Debe a moeda por deseño tomar unha posición clara con respecto ao consumo responsable? A moeda pode influir positivamente a través do seu deseño, xa vimos tres formas en que pode axudar (educación, consumo proximidade e doacións a proxectos) e realmente o único mecanismo que queda por explorar é o de controlar quen pode usar a moeda e quen non. E este é un punto controvertido.

A nosa aposta inicial é por facer o uso da moeda tan libre como sexa posible. É decir, que calquera persoa, empresa ou organización que o desexe poida utilizar a moeda e ofertar os seus productos e servizos no market online. Sen embargo, aínda pretendendo un uso totalmente libre da moeda establecemos uns límites. Neste caso calquera producto ou servizo amplamente denostado pola sociedade que poida danar a imaxe do proxecto pode ser retirado do mercado online. A asamblea reservase este poder de moderación no market online para evitar a proliferación de actividades criminais que se aproveiten do uso desta moeda. É algo básico.

Pero claro, a cuestión é a seguinte. ¿Se a meirande parte de usuarias da moeda pensase que as grandes multinacionais fan máis dano que ben para a economía galega, o medio ambiente, os animais,por cuestións de dereitos laborais ou polo que sexa, entón por qué non establecer que a moeda non pode ser usada por estas empresas? E neste caso por qué non extender a prohibición a calquera forma de producción dañina nalgún sentido? Facer isto evitaría o chamado green washing e reforzaría unha posición ideolóxica da moeda, comprometendo o consumo aínda máis cara o consumo responsable pero suporía unha limitación á hora de que a rede medre e aumente o respaldo en forma de número de opcións para gastala. Iso sí aumentaría o respaldo en forma de valores éticos da moeda para algunhas persoas que pensen que as grandes superficies fan máis dano que ben. Pero claro, non todo o mundo pensa así e o que é un valor positivo para algunhas persoas pode ser algo negativo, unha discriminación ou limitación innecesaria, para outras.

Sería imposible chegar a un acordo consensuado sobre o que é positivo e o que é negativo e quenes poden usar a moeda e quenes non. Para que esta limitación sobre o uso da moeda fose un aspecto totalmente positivo requeriríase un traballo previo de reflexión e formación de toda a sociedade sobre os impactos das diferentes formas de producción. A cuestión sería a seguinte: ¿Prohibir o uso da moeda as grandes corporacións axudaría en algo a que esta se espallara e chegara a ser utilizada por máis xente, e desta forma fomentar o consumo responsable ou unha relfexión sobre os impactos do consumo? Penso que a resposta non está clara. Non habería que esperar a que se de a circunstancia de que algunha grande superficie se queira adherir. Desde o primeiro momento pode haber discusións sobre que formas de producción admitir e cales non. Por exemplo se admitimos productos non veganos. Faise preciso tomar unha determinación inicial ao respecto, facer unha aposta e sentar unha expectativa que non sexa traicioada. E se un grupo de persoas consideran que debe existir unha moeda máis posicionada ideolóxicamente porque creen que terá máis valor, que proben a crear a súa e demostren que efectivamente unha posición no respecto a que usos están permitidos confirelle maior valor e capacidade de medrar. Seguro que unha moeda vegana ten un gran potencial. Pero que esté claro dende o principio.

Por esta simple cuestión dicídese priorizar a inclusividade no uso da moeda e non pechar a porta a formas de producción que nos poidan parecer dañinas, se queren utilizar a nosa moeda. Ao final todas seguimos cun pé dentro do sistema visto dende algunha persepctiva. Abrindo a porta a case calquer tipo de bens ou servizos (establecendo unhas liñas vermellas) a utilizar a moeda, perdemos unha ferramenta para materializar os nosos valores, controlar quen entra e quen non, o que faría que o compromiso de aceptar a moeda sexa un compromiso de facer un consumo responsable automáticamente. Pero por outro lado xeraría maior dependencia das usuarias á asamblea, xa que esta podería decidir expulsalas en base aos criterios maioritarios, e as maiorías sempre son odiosas, xa que expulsando aos que pensan diferente acabarán sendo maioría cada vez menos. Ademáis a cuestión das expectativas é fundamental, e que o proxecto vaia cambiando de criterio é un valor negativo, xa que en xeral unha forma de diñeiro gaña moito de ser predecible.

O obxetivo desta moeda é precisamente ser amplamente utilizada, xa que consideramos que é unha prioridade que calquera tipo de persoa poida experimentar o poder de utilizar unha forma de diñeiro diferente. Renunciamos a esta ferramenta de controlar quen entra e quen sae da moeda pero podemos seguir vetando no mercado online a productos ou usuarias amplamente denostadas por toda a sociedade (tamén renunciando a normalizar a producción e o consumo de bens ou servizos que son denostados, ao noso parecer, inxustamente) e decidir xuntas que formas de valor recoñecemos a través de asignar as novas Sabias que vaiamos creando, que poden recibir proxectos que traballan polo ben común, ou productoras que teñen un impacto ambiental ou social positivo. Calquera actividade que xera un beneficio colectivo que sistemáticamente é excluído pola lei da oferta e a demanda (que traballa con beneficios individuiais). É para poder crear moeda hai que poder medrar.

Xa rematando xurdíu unha proposta moi interesante. Comentouse a idea de facer unha especie de talonarios ou libretiñas onde apuntar as transaccións para as persoas que non se manexan coas ferramentas dixitais. É unha opción moito máis económica que crear billetes e moedas infalsificables e habería que ver como fixeron estos talonarios noutras moedas e que garantías de seguridade ofrecen. Aínda que a moeda comeza únicamente en formato dixital, se se considera necesario, en calquer momento se pode introducir unha tecnoloxía en formato físico para lograr unha accesibilidade moito maior. Hai que valorar a seguridade e o coste de cada opción pero os talonarios comentados poden estar ben para este momento inicial.

Finalmente tamén se comentou a necesidade de contar coa experiencia de outras moedas alternativas que funcionaron no pasado ou que siguen funcionando. Neste sentido quenes viñeron á presentación comprobaron que ao explicar as decisións de deseño da Sabia se notaba que había un grande traballo detrás e un coñecemento e experiencia previos en outras moedas que fracasaron. Intentamos non cometer os mesmos erros que levaron a outras moedas a non alcanzar todos os seus obxetivos. Pronto publicaremos un vídeo no que xustificaremos todas as decisións de deseño como a anteriormente mencionada do uso libre.

Seguro que me quedaron moitas cousas no tinteiro pero bueno, se queredes enterarvos mellor de como funciona a moeda e de como podedes colaborar achegádevos vós tamén a algún encontro presencial. Un saúdo!

Poñemos a proba a Sabia ante unha audiencia crítica.

O pasado día 16 de Outubro do 2019 aproveitamos un taller que se realizou no IES A Guía de Vigo sobre as fintech para presentar como exemplo concreto de aplicación de novas tecnoloxías ao mundo das finanzas a nosa Sabia. Neste taller compartimos fundamentos básicos sobre as moedas (política monetaria e respaldo) e sobre como a tecnoloxía foi definindo ao longo da historia o tipo de diñeiro que manexábamos, e en especial as utilidades, o que se podía facer con él.

Para aplicar todos os conceptos que presentamos lles achegamos un proxecto concreto, a nosa moeda, que estaba a darse agora mesmo en Galicia. Isto captou a súa atención e a charla foi un éxito rotundo. Tanto o alumnado como as profes que asistiron lograron comprender a importancia das fintech na forma en que nos relacionamos económicamente as persoas e viron o potencial que teñen as moedas alternativas, tanto as criptomoedas como as moedas sociais. Tamén falamos das limitacións de calquera forma de diñeiro, e en concreto de que aínda que os nosos cartos, os euros, adquiran novas funcionalidades gracias as novas tecnoloxías, o seu deseño segue sendo o mesmo (como se crean, quen o fai e como se introduce este diñeiro na economía). Por iso nos centramos en poñer no seu lugar á tecnoloxía dentro de todas as formas de respaldo que lle confiren valor a unha moeda, e resaltamos o fundamental papel do deseño, que pasa habitualmente inadvertido. Desde esta perspectiva foi moi doado comprender o fenómeno das criptomoedas e de outras formas de diñeiro alternativo como a Sabia.

Podería sorprendervos pero o grande interese mostrado e o enganchados que estaban na charla non significou que estiveran en absoluto de acordo co plantexamento da nosa moeda. Foi moi enriquecedor escoitar moreas de preguntas e críticas que non só viñan a demandar máis información sobre o funcionamento da moeda (xa que tivemos que pasar bastante por riba durante a presentación) senón que dado que eran estudantes de ciclos superiores relacionados coa economía e as finanzas puideron achegarnos críticas, observacións e verdadeiros dilemas que este artigo ten como finalidade compartir con todas vós.

Algún dos temas máis repetidos era o encaixe legal da moeda, que non lles quedaba en absoluto claro. Se en principio os concellos non poden controlar o uso que se fai da moeda é difícil para eles controlar que se declaren os ingresos en moeda social e se paguen impostos, e veían que se podía fomentar a economía sumerxida. A este respecto tivemos que facer saber que existen estudios académicos que avalan o grande impacto positivo que estes sistemas de moeda alternativa teñen para as comunidades e para as economías de pequenas e medianas empresas, con casos de éxito que demostran estas observacións. É certo que as moedas sociais, igual que o diñeiro en efectivo ou as criptomoedas, presenta dificultades para o control por parte das autoridades recaudadoras, o que pode levar a unha perda de ingresos a través de impostos. Pero tamén é certo que estes sistemas traballan por uns obxetivos comúns aos dos estados e resolven de forma autónoma algúns problemas que difícilmente saben como abordar con éxito as institucións. Ademáis non é verdade que se reduzan os ingresos. Os concellos con moedas locais exitosas reciben unha grande cantidade de ingresos xa que as tendas e comercios da rede declaran as ventas en moeda social coma se fosen en euros, e como a moeda incentiva o consumo de proximidade, a súa facturación aumenta e acaban pagando máis impostos. Non ten máis omplexidade que o diñeiro en efectivo, coa condición de que este diñeiro só se pode gastar na rede de comercios e persoas que utilizan a moeda, a diferencia dos euros que fácilmente acaban nas bolsas internacionais especulando contra a débeda de países en dificultades, por poñer un exemplo de como saen do circuito económico local. A cuestión que plantexaban resúmese en se o estado ten que encargarse persoalmente de resolver todos os problemas ou se pode deixar espacio para que cohexistan outros mecanismos autónomos que demostren resolver problemas da sociedade reais, como a falta de inclusión social, económica ou o desaproveitamento do potencial das economías locais e rexionais.

Outras apuntaban que unha moeda rexional lles parecía moi limitante, xa que como bós estudantes de comercio internacional, saben as vantaxes que ten unha economía global. Se cadra esquécene un pouco dos inconvintes como a cantidade de recursos que se importan e se exportan simultáneamente entre os países, e o gasto de combustible que isto conleva. A moeda restrinxe o seu ámbito de actuación porque pretende fomentar o aproveitamento dos recursos locais e o consumo de proximidade, cohexistindo coa moeda oficial que permite os intercambios a nivel global. Da mesma maneira, que non se poida intercambiar por outras moedas lles resulta un problema, xa que o risco que asumes ao aceptala é bastante grande. É certo que en caso de que perdas a confianza na rede tes que atopar a forma de gastala, algo que pode ser cada vez máis difícil se todas perdemos simultáneamente esta confianza. Poseer a moeda é un risco xa que o proxecto pode fallar. Valoraron que os riscos persoais eran demasiado elevados comparados con seguir aceptando euros.

Tamén apuntaron un aspecto moi importante que subxace ao proxecto. Unha rapaza comentaba que ela non se vía participando nin invertindo en mercar a moeda, porque non lle vía ningún beneficio inmediato (polo menos ata que a poidese gastar en algo que verdadeiramente lle interesara que se ofertara na rede), e que na súa situación de precariedade, como a de moita xente, non tiña nin tempo nin recursos para participar. En xeral creo que as persoas presentes tiñan claro que precisaban conseguir euros o máis rápido posible para despegar as súas economías persoais e emprender os seus proxectos coas mínimas débedas posibles, e non vían nada claro priorizar o uso da moeda a esta cuestión. E o certo é que para participar na Sabia debemos ter polo menos algo de tempo ou recursos inutilizados que queiramos poñer a disposición da comunidade. É dicir, se non houbese ningún excedente, ningunha márxe de actuación, se fósemos completamente escravas do sistema como para ter que empregar todo o noso tempo para satisfacer as nosas necesidades básicas, a moeda non sería unha solución. O potencial da moeda existe porque todavía non somos completamente dependentes deste sistema no que os euros (e outras moedas fácilmente intercambiables por euros) son o sangue que permite que todo nesta esfera económica da vida ocorra. Se temos a convicción de que a moeda é unha ferramenta necesaria neste momento para a transformación das relacións económicas e sociais é porque pensamos que existe unha riqueza bastante distribuida en forma de tempo de lecer, habilidades, coñecementos e demáis formas de valor, que escapan ao control e sometemento polas relacións económicas imperantes. Todavía hai moita vida en liberdade, que moitas loitas no pasado costou gañarse, e que deposita un gran poder nas nosas mans, nas de todas e cada unha de nós (nalgunhas máis e noutras menos, tamén está claro).

En definitiva o proxecto lles parecía obrigado a medrar moi lentamente, a medida que cada unha de nós daba pasiños, comprometéndose a aceptar a moeda na medida das súas posibilidades de gastala, e esperando que outras se unan e así poder ir ampliando esta cantidade. E claro, para quenes estamos acostumadas a proxectos revolucionarios que estan esperando que a peña se lanze de cabeza ou que chegue unha gran inversión para lanzarse ao estrellato, esta perspectiva de crecemento da Sabia nos pode parecer demasiado lenta. Queremos as cousas rápidamente e xa, e a moeda, polo seu deseño, obriga a limitar o grado de implicación e de participación ao estar únicamente respaldada pola súa utilidade para mercar bens e servizos na rede e por funcionar a base de traballo exclusivamente voluntario. Constitúe polo tanto unha inversión con retorno máis colectivo que individual, e polo tanto require pasar a unha mentalidade cooperadora e facer pequenas apostas (cada vez maiores a medida que se ve un feedback positivo da comunidade) polo ben común. Sen dúbida eran persoas moi atentas e capaces á hora de comprender os riscos e os posibles beneficios persoais de usar a moeda, pero hai que saber facer valer o poder dos cambios pequenos e a importancia de adicar parte dos nosos esforzos e inversións persoais por tratar de coidar do colectivo. Desas redes de apoio mutuo e solidaridade que nos poden acabar recollendo cando outros sistemas nos deixan caer. Se cadra non sempre estaremos nesa posicción privilexiada na que podemos aportar ao mundo moito máis do que precisamos recibir e algún dia nos toque a nós deixarnos axudar. Neses momentos seguro quesabemos apreciar a sabiduría que atravesa os proxectos adicados a tecer estas valiosas redes, sobre todo nun momento no que cada vez parecen estar máis desaparecidas e nos sumimos nun individualismo tenebroso.

Espero que as ideas que compartiron vos fagan pensar tanto como a nós. Gracias por seguir atentas ao proxecto e interesarvos por estas cuestións tan importantes. Un saúdo.

Respondemos a dúbidas que chegan ao mail

Nos últimos días recibimos no mail da moeda algunha mensaxe na que se nos pedía aclaración sobre certos aspectos da moeda que non estaban suficientemente claros, ou suficientemente xustificados. Aproveitamos a oportunidade para intentar responder a estas dúbidas e compartir con todas vós as nosas respostas.

Como veredes para responder a estas cuestións teremos que remitirnos a fundamentos de deseño das moedas complementarias en xeral. Un campo que está en constante evolución, no que non hai receitas fixas, pero sobre o que estamos tomando unha posición concreta que espero que tamén teña sentido para vós. Imos aló:

Polo que vexo o deseño da Sabia está orientado para que dende a asamblea decídase a cantidade de moeda a crear en función do número de usuarios e proxectos que se sumen.

Todas as citas están extraídas directamente dos mails que recibimos.

Como ben dis a asamblea debe decidir canta moeda crear, pero o criterio a seguir non é o número de usuarias ou proxectos que se sumen. Hai outras experiencias de moedas sociais, especialmente as de crédito mútuo, que deciden que por cada nova usuaria se crea unha cantidade e por cada tenda ou comercio outra, ademáis da moeda que queiran crear cando así o conveñan. Isto non o fan creando directamente novas unidades se non que como o seu sistema admite valores negativos crean nova moeda (nova capacidade de gastar) modificando os límites de endebedamento.

Pero isto non garantiza que na práctica a moeda manteña un valor estable. O valor irá fluctuando en función de moitos parámetros (entre os que por suposto se inclúe o número de usuarias e de proxectos que usan a moeda, pero non só). Está claro que o aumento na adopción da moeda como medio de intercambio inflúe positivamente no respaldo da moeda. Canta máis xente a utilice maior utilidade terá. Pero por poñer un exemplo, se as cousas que se ofrecen non resolven necesidades reais das usuarias ou se a capacidade de aceptar a moeda (que a miudo se fai a costa de deixar de ingresar euros utilizando a moeda no seu lugar) das novas usuarias é moi baixa, por moito que aumenten as usuarias pode que o respaldo non o faga (aumentar) na mesma proporción en que se crea nova moeda (en forma de límites de endebedamento, pero que na práctica é o mesmo quer crear nova moeda).

As usuarias (sempre que estemos ben informadas e algo formadas no tema) xa percibimos a utilidade real da moeda e o risco que conleva aceptala, así que a miúdo decidimos poñer prezos máis altos ou máis baixos que o prezo que poríamos en euros, se discrepamos na equivalencia de valor das dúas moedas (moeda social e euros). Isto pódese comprobar na experiencia de moitos bancos de tempo e moedas sociais de crédito mútuo, nas que aínda que se establece un valor de referencia con respecto ao euro, algo que simplifica moito os cálculos á hora de poñerlle prezo as cousas (o euro manten un valor relativamente estable e estamos afeitas a él polo que é un bó valor de referencia), na práctica, o valor que cada usuaria lle da á moeda difire deste valor de referencia. Isto conleva a aparición de prezos diferentes entre moeda social e euros que veñen a contradir o valor de referencia establecido. Se por exemplo unha comunidade de moeda social perde usuarias o habitual e que todas teñamos máis reticencias a aceptar a moeda e polo tanto, se antes cobrábamos a masaxe a 10 unidades, agora igual preferimos facelo por 15.

En vez de ser a asamblea a que teña que dicidir que valor ten este respaldo difícilmente cuantificable, o que hai que facer é observar cómo reaccionamos todas as usuarias a este incremento na utilidade, que ocorre cando aumenta o número de usuarias e proxectos da moeda, ou a calquera outra variación. A opinión de cada unha de nós, mellor dito, a suma de todas as nosas opinións, o agregado de opinións sobre o valor das cousas maniféstase en que cada unha de nós, subxetivamente, apreciaremos a moeda como máis ou menos valiosa e polo tanto se reflexará no equilibrio entre oferta e demanda que fixa os prezos. Por poñer un exemplo, se aumenta a percepción subxetiva sobre o respaldo para as usuarias da moeda, van a estar dispostas, na negociación habitual que se da en calquer mercado entre oferta e demanda, a aceptar menos moeda polos bens ou servizos que oferte, que siguen mantendo o mesmo valor. Se antes o kilo de patacas o estaba conseguindo vender a 1 unidade, agora acepto que mo pagen a 0,80 unidades porque opino que esa moeda vale máis que antes. O que hai que observar para decidir canta moeda crear é o valor que ten a moeda para todas nós, a nivel práctico, a través do mercado libre que construimos a través das ofertas e demandas de bens e servizos.

Polo que dicides hai unha preocupación moi grande polo valor da moeda e a posible inflación asociada. Pregunto: o valor da moeda en relación ao €?

Efectivamente hai unha preocupación moi grande polo valor da moeda e a posible inflación (perda de valor no tempo) xa que pensamos que un valor estable é unha característica moi valiosa para unha moeda que pretende ser xusta. Tanto é así que preferimos tomarnos a molestia de ter que decidir na asamblea canta moeda crear con tal de ter unha ferramenta efectiva, a creación monetaria, para controlar que o valor non suba do establecido. Por desgracia o único que se pode facer para que a moeda non baixe de valor e asegurarse de que o respaldo, tan amplio como é (reputación, nº de usuarias, utilidade práctica, economía circular, etc…) non diminúa. Pensamos que non é tan grave que o valor baixe, que é un risco repartido entre todas as que temos Sabias na nosa conta, coma que o valor xere expectativas de subir, que invita á especulación. E con respecto á segunda parte da pregunta, ¿o valor con respecto a que? Pois en realidade o valor dunha moeda mídese polo valor das cousas que se poden mercar con ela, é dicir, o poder adquisitivo de cada unidade monetaria. Neste caso: ¿Qué se pode conseguir nun determinado momento cunha Sabia? Se queremos unha moeda realmente estable deberíamos asegurarnos que este poder adquisitivo se mantén no tempo. Pero é difícil medir o poder adquisitivo xa que o valor das cousas é relativo, e as veces os cambios no prezo non se deben a unha falta ou exceso de moeda en circulación se non a factores productivos, como malas colleitas, esgotamento de recursos finitos ou novas tecnoloxías, que fan que os prezos de certos bens ou servizos se encarezan ou se abaraten. De todas maneiras penso que unha comunidade como a da Sabia podería, se quixera, conservar un poder adquisitivo no tempo, é dicir, manter un valor verdadeiramente estable da súa moeda, pero debemos comprender que ademáis da dificultade existe unha desventaxa en facer isto. Sabemos que o euro, como todas as moedas FIAT, perde valor cada ano debido a unha continua inflación que ven provocada intencionalmente polo exceso de creación monetaria que se fai necesaria para manter o sistema. Se quixéramos manter un valor estable na nosa moeda social teríamos que aceptar que a relación co resto de moedas FIAT tería que ir cambiando no tempo, sendo a nosa moeda cada vez máis valiosa con respecto a estas. Pero entón obligamos a todas as nosas usuarias a ter que facer unha conta matemática cada vez que queren vender algo na nosa moeda, xa que temos asumido os euros como valor de referencia. A comodidade que aporta que as dúas moedas teñan un valor igual é un gran activo que respalda a nosa moeda. Podemos intentar que a nosa moeda manteña un valor estable con respecto ao euro para manter unha utilidade e simplicidade que facilite que nova xente se incorpore á rede e que sexa máis cómoda de utilizar para todas. É certo que desta maneira o poder adquisitivo da nosa moeda diminúe co tempo da mesma maneira que o fai o poder adquisitivo dos euros, que cada vez serven para mercar menos, xa que os prezos das cousas van subindo. Pode ocorrer que fronte a un desplome grave do valor do euro, ou calquer outra circunstancia, decidamos deixar de priorizar a equivalencia co euro e prioricemos a conservación do poder adquisitivo da nosa moeda no seu lugar. Isto poderíase facer se a asamblea formada por todas as usuarias o considera benficioso.

Fálase de adicarlle moito tempo e esforzo a valorar o respaldo (que é unha cuestión moi subxectiva como ben dicides). Faláse de cousas complicadas como sondear a percepción da xente, dos mercados(????), facer unha subasta a cambio de €….; “Indicadores do mercado sobre o valor da moeda” (????); “Antes de crear nova moneda debemos percibir que a nosa moneda vale algo máis que os €”

Aquí agradecemos moito os comentarios porque realmente non está moi ben explicado no apartado do deseño da moeda. A ver se podemos subsanar a falta de claridade. O primeiro creo que xa quedou respondido. A asamblea (o grupo) non ten que esforzarse por valorar o respaldo da moeda para decidir canta moeda crear en sintonía. Isto xa o facemos cada unha de nós de forma automática (estamos afeitos a movernos nun mercado de oferta e demanda) e asumindo responsabilidade cada unha de nós sobre a nosa percepción a través dos prezos que poñemos ás cousas que ofertamos e a través dos prezos que aceptamos nas cousas que mercamos. A asamblea ten que observar cal é a nosa percepción agregada, a de todas as usuarias, e reaccionar consecuentemente. É certo que poden cohexistir diferentes opinións simultáneamente sobre o valor da nosa moeda, pero coido que a asamblea buscará acertadamente un valor intermedio que teña aceptación maioritaria. Que a asamblea se poida equivocar pode ocorrer, pero ten a opción de reaccionar (crear máis ou menos se fose necesario), polo que non creo que sexa tan difícil aproximarse á cantidade necesaria de Sabias para ir mantendo un valor estable no tempo. A asamblea de usuarias é unha garantía, na miña opinión, suficiente, de que o valor se manterá estable nun rango tolerable.

Cando falamos de sondear a percepción da xente estamos falando de identificar feitos observables que nos indiquen se na práctica as usuarias utilizamos a Sabia coma se tivese o valor dun euro ou non. A continuación nomeaba algúns exemplos que non son máis que ideas que a asamblea podería levar a cabo se o considerase para asegurar que o valor na realidade da nosa moeda se manten equivalente a o euro e que polo tanto quen asume esta premisa desde un inicio, e pon o mesmo prezo en Sabias e en euros, non sae perxudicada. Se alguén asume de maneira confiada (sen observar os prezos das cousas no mercado e valorar a utilidade real dunha Sabia) que o valor da Sabia é 1 euro e resulta que a Sabia vale máis, entón está poñendo un prezo moi elevado perdendo posibles clientes. E aínda peor, en caso de que a Sabia valese menos que un euro, estaría poñendo un prezo demasiado barato polo que estaría perdendo cartos.

Os mercados somos nós mesmas, as persoas que interaccionamos con esta moeda. Os mercados son a suma das opinións sobre o valor da moeda de todas as usuarias. Os mercados maniféstanse a través dos prezos que funcionan no mercado online, aqueles polos que hai alguén disposta a vender e alguen disposta a mercar e que dan pé a que ocorran transaccións. O resto de prezos, que non funcionan, non reflexan unha opinión colectiva sobre o valor da moeda, senón individual (deixando a un lado a subxetividade sobre o valor dos bens e servizos en sí, que tamén inflúe á hora de que se den ou non intercambios). O mercado é un espazo de negociación constante entre oferta e demanda sobre o valor das cousas a través dos prezos. Se por exemplo vemos que algo que costa 10€ se oferta con éxito no mercado online por 5 Sabias entón isto nos indica que quen o ofrece valora que a Sabia vale o dobre que un euro. Se isto pasa de ser unha conducta puntual, un caso excepcional, é pasa a ser unha conducta xeralizada en todo o mercado online, entón a asamblea ten que reaccionar creando máis Sabias para contribuír a que estes prezos aumenten e se acaben equiparando ao seu prezo en euros. A existencia de dobres prezos de forma xeralizada (un en euros e outro diferente, para a mesma cousa, en sabias) é un indicador fiable para saber se o respaldo da moeda aumenta ou diminúe e se se precisa crear nova moeda (se os prezos en sabias son menores que os prezos en euros) ou parar de creala ata novo aviso (mentras os prezos en Sabias sexan maiores que os prezos en euros).

Cando decimos que antes de crear nova moeda debemos percibir que o mercado opina que a nosa moeda vale máis que o euro nos referimos a que hai que detectar que os prezos en Sabias son menores que os prezos en euros. Pero hai outros indicadores posibles que mencionábamos. Un sería o de facer unha subasta, xa que é unha boa maneira de obter unha proba fiable de que a nosa moeda vale máis ou menos que un euro. Poñemos 10 Sabias á venta en forma de subasta e vemos canto estamos dispostas a pagar por elas. Se ninguén da máis de 9€ entón debe ser porque ninguén cree que valgan máis que iso. Se pola contra a xente está disposta a dar máis de 10€ é porque pensan que os valen. Simplemente é un indicador máis, non quere decir que teñamos que decidir en base a un só indicador. Sempre nos pode pillar un día en que ninguén leve cartos enriba para puxar ou pode vir un tolo á subasta e estar disposto a pagar 100€ por unha Sabia. Non quere decir que todas pensemos igual, pero polo menos hai alguén que sí o fai. Outro indicador sería que, se é posible mercar Sabias con euros a quen acumula máis Sabias das que pode gastar, entón podemos observar como é a tendencia da compra de Sabias con euros. Se vemos que cada vez máis xente compra Sabias con euros pode querer decir que pensan que vale máis que un euro, e pola contra, se de repente se deixase de comprar Sabias por euros debe ser porque ninguén cree que a Sabia valga un euro ou máis, senón menos. Tamén se por exemplo os comercios ou as persoas deciden vender as Sabias por un valor diferente a un euro (algo que podemos tolerar ou non, aínda que difícilmente controlar). E por último existe un último indicador que é observar o impacto que ten a previa creación monetaria. Se a pesares de crear nova moeda vemos que os prezos das cousas siguen prácticamente iguais quere decir que hai marxe para aumentar o número de Sabias que crear. Sería unha cuestión de ensaio e erro.

Que a Sabia teña un valor con respecto ao € convértese nun obxectivo e plantéase que lle adiquemos moito tempo e esforzo. 

O obxetivo é que a Sabia manteña un valor relativamente estable e que sexa fácil de usar, polo que optamos por que sexa equivalente ao valor do euro, que vai perdendo poder adquisitivo lentamente no tempo pero que constitúe a referencia de valor máis importante para a maioría de persoas en Galicia (algunha igual segue pasando os prezos a pesetas). Adicarlle tempo e esforzo? En parte sí. É unha molestia ter que adicar parte do tempo da asamblea a decidir cantas Sabias crear pero non creo que sexa moi difícil tendo en conta que contamos cun obxetivo claro que fixa a cantidade de Sabias que podemos crear, con indicadores bastante representativos que xa mencionamos. Pero a aposta desta moeda é lograr un valor estable, por riba de aliviar absolutamente a toma de decisións e a necesidade de gobernanza, como sí fan moitas criptomoedas que asumen unha gran volatilidade no seu valor. Xa intentamos que fosen as menos cuestións posibles as que estiveran abertas á debate (canta moeda se crea, que proxectos a reciben e poder de veto no mercado online). Todas as decisións de deseño teñen pros e contras. Haberá que ver que tal funciona a intelixencia colectiva á hora de determinar a cantidade de moedas a crear.

Hai dúas posibilidades para cambiar Sabias por €, que unha amiga quérachas mercar ou mercalas nunha tenda física. Como si a moeda fora un obxecto físico que se puidera comprar e vender, como fan os mercados de moeda…

Se ben os mercados de divisas son desprezables porque neles se da actividade especulativa e inxustizas derivadas da mala distribución da riqueza e do afán individualista e competitivo que xera gañadoras e perdedoras, o que non podemos negar é que unha característica fundamental de calquer forma de diñeiro, que pode ser tamén unha limitación deste tipo de ferramentas, é que o uso da moeda é libre. O portador pode decidir libremente en que gastalo ou a quen transferirllo. É imposible tratar de controlar que fai cada persoa co seu diñeiro polo que realmente a opción de prohibir que a nosa moeda, sexa de crédito mútuo ou sexa como a Sabia, sexa intercambiada por outras moedas, é unha opción de desño que esixe un control moi forte sobre a moeda. É certo que os bancos queren acabar co diñeiro en efectivo para aumentar precisamente o control sobre as transaccións, pero considero isto algo indesexable xa que debería ir acompañado dunha maior representatividade dos órganos de control fronte a todas as usuarias, e como ben sabemos, os sistemas de representación precisan unha actualización forte. De momento non dan garantías de que ese poder de control non sexa usado en detrimento dos intereses das usuarias do diñeiro.

Unha ferramenta como esta non pretende controlar o que cada quen fai cos cartos. Nin sequera pretende controlar quen entra na moeda e quen sae (a excepción do mercado online, no que a asamblea ten poder de veto de produtos ou servizos que poidan deteriorar a imaxe do proxecto, peza clave do respaldo da moeda). Dende logo non se quere favorecer de ningunha maneira que o cambio entre a nosa moeda e outras sexa doado xa que pensamos que cando adquires a nosa moeda adquires un compromiso de gastala na rede, e se a poideses cambiar por euros en calquer momento, o risco de aceptala sería menor, claro, pero o compromiso sería menor tamén e polo tanto o sentido de utilizala se perdería un pouco, xa que queremos precisamente incentivar o consumo de proximidade, que o euro non favorece para nada.

Sen embargo hai dúas accións de compra e venta da nosa moeda con euros que resultan beneficiosas e desexables para toda a comunidade de usuarias, que operan de forma sinérxica. Hai persoas que non poden aportar bens ou servizos á rede pero que queren participar na moeda, e o único que poden ofrecer son euros (o típico caso son persoas pensionistas que demandan bens e servizos que se ofertan na nosa moeda, e que queren colaborar a que a rede medre). Por outra banda, moitas tendas ou productoras que ofrecen bens e servizos moi demandados teñen dificultades para aceptar a moeda xa que non atopan onde gastar tal inxente cantidade de ingresos en moeda social. Estas tendas e productoras da rede estarían encantadas de poder aceptar máis moeda pero non poden. Sen embargo, se poden cambiar parte da moeda por euros, que de seguro precisan, entón poden seguir aceptando moeda social un pouco máis. A estas usuarias que tenden a acumular moeda (o que denota unha falta de economía circular) podemos axudarlles a seguir aceptando a nosa moeda (o que nos viría ben a todas as que demandamos o que ofrecen) se poñemos en contacto a persoas que queren mercar a nosa moeda con euros (o primeiro caso que comentábamos) con elas. Por isto decidimos poñer na web claramente que se estás interesada en mercar a nosa moeda podes pasarte por calquera tenda con local físico e ver se cha queren vender, xa que son estas tendas as que soen acumular máis moeda e teñen máis dificultade de gastala. Incluímos a persoas que só queren aportar euros á comunidade e aumentamos a capacidade de aceptar moeda das tendas e productoras máis demandadas, o que revirte nunha maior utilidade da nosa moeda (e polo tanto un maior respaldo).

Porque a xente achegaríase a unha tenda interesada en mercar Sabias??

-Coa expectativa de que suba o seu prezo en relacion ao €??. Entendo que esta non é a resposta que buscades. Si esto é así, eu baixo xa… 🙂

-Entendo que para que ocorrera esto a persoa que se achega á tenda con intención de mercar moeda sería porque a precisara e non puidera facerse coa moeda de outro xeito. É bo que alguén precise moeda porque quere dicir que lle interesa algo da rede, pero non é bo que non poda conseguir a moeda, que non poda entrar na rede. 

Como ben dis a intención non pode ser mercar a moeda coa expectativa de que suba de valor porque xa está a asamblea ao timón da creación monetaria para compensar calquer subida no seu valor poñendo máis Sabias en circulación. É máis ben pola segunda opción, que algunhas persoas non a poidan conseguir porque non teñen productos ou servizos que ofertar. En moitos casos isto se resolve cun pouco de imaxinación pero pode ser que algunhas persoas de verdade non teñan forma de ofertar nada á rede (como decíamos poden ser xubiladas ou persoas en situacións de falta de tempo dispoñible en absoluto). A estas persoas dámoslle unha opción máis, que é que se teñen recursos económicos dispoñibles poidan mercar a Sabia con euros, xustamente para non deixalas fora.

Coa Sabia non acabo de entender como tiñades plantexado o tema: A asamblea asígnalle moeda de nova creación a un proxecto, pero que tipo de proxecto?. Na Turuta (outra moeda social) son de ese estilo: hay unha horta que ten unhas necesidades definidas.. Aquí tamén sería así?
Eu son psicólogo, si quero ofrecerme como terapeuta en Sabias…. esto sería un proxecto polo que se crearía moeda?

Unha vez que a asamblea decide a cantidade de Sabias que se teñen que crear toca decidir quenes as reciben. Para evitar conflictos de interese e por ter un impacto ambiental e social positivo (xa que non controlamos nin o uso da moeda nin quen entra na moeda), as Sabias de nova creación teñen como destino diferentes proxectos que se ofrezan a aceptar as doacións e que sexan elexidos pola asamblea. Se todas consensuamos que son proxectos que están xerando un valor social ou ambiental que merece ser recoñecido, entón decidimos con eles cal será o uso preferente que farán da moeda e procedemos a facer a doación. Pode presentarse quen queira, pero supoño que optaremos por proxectos marcadamente altruistas, ou formas de producción con externalidades positivas. Aquí xa desde o deseño non nos metemos.

Por último decir que no mail tamén se fala dos sistemas de crédito mutuo e se salientan algunhas carcterísticas positivas:

-Os cartos créanse ao efectuar a transacción (non é necesario o esforzo consciente dunha asamblea!!)

-Non existen débedas, nin intereses (estar en negativo implica que debes aportar algo á comunidade, só iso)

-Os cartos son ilimitados e de fácil acceso ás persoas que estean interesadas en ofrecer algo á comunidade (non se entende a modea como un obxecto, se non como unha unidade de información que indica a túa relación coa comunidade. Desta forma elimina calquera opción de especulación cos cartos)

Pensamos que a comparación entre o noso deseño e os sistemas de crédito mutuo merece un análise a parte que faremos en breve.

Esperamos que as vosas dúbidas quedasen aclaradas. Calquera cuestión ou idea que vos ronde a cabeza enviade un mail a ASabia@protonmail.com ou deixade un comentario neste mesmo blogue.

Mostra do Posible 2019

O día de hoxe foi moi especial para a Sabia. Estivemos na Mostra do Posible, en Cangas do Morrazo, presentando a nosa moeda públicamente por primeira vez. A Mostra do Posible é un punto de encontro para moitos proxectos de autoemprego, economía social e solidaria e movementos sociais. Un lugar ideal para comezar a tecer unha rede de persoas, empresas e proxectos con moito valor.

Ademáis de presentar a moeda tivemos bastante tempo para charlar e puidemos escoitar as opinións e aportacións de moita xente diferente. Queremos recoller aquí algunhas das ideas que foron máis comentadas:

  • A importancia da dinamización a través de nodos locais. É fundamental que a moeda, a pesares de ser dixital, conte con espacios de encontro reais onde coordinarnos, coñecernos e realizar intercambios.
  • Reflexionar sobre os porqués dos fracasos de moitas moedas sociais e bancos do tempo e aprender deles.
  • Priorizar a labor divulgativa para que a xente coñeza o proxecto pero sobre todo que se entenda. Tratar de atopar un estilo comunicativo accesible que faga doado comprender a moeda en toda a súa dimensión: dende o por qué do seu deseño ata consideracións prácticas de uso. Apoiarse en material gráfico.
  • A moeda é o de menos. O importante son as relacións humanas e os intercambios. Estas deberían ser as protagonistas do proxecto. A moeda en sí só é unha ferramenta.

A acollida foi moi boa e penso que todas desfrutamos moito intercambiando dúbidas, reflexións e ideas para levar adiante a nosa moeda. Moitos proxectos cun gran valor mostraron o seu interese por ser receptoras das Sabias de nova creación para axudarlles a visibilizar o seu traballo e incentivar a participación da xente como voluntaria en actividades cun gran beneficio social ou ambiental. Así mesmo algunhas persoas xa deron o valente paso de rexistrarse na aplicación e unirse ao grupo de Telegram, e hai vontade de organizar charlas para presentar a moeda en outros lugares, así como de participar activamente na dinamización do proxecto.

Moi boas sensacións nun día cargado de ilusión e moita satisfacción polo interese mostrado pola xente. E sobre todo moi agradecidas coa Mostra do Posible por facelo posible.

Presentación do proxecto

Xa levamos meses traballando nesta moeda e coa axuda de diferentes persoas expertas neste tema logramos poñer a funcionar técnicamente unha moeda, aínda sen usuarias, cun deseño orixinal que prima a simplicidade e a facilidade para materializar uns valores comúns. Agora comeza un longo e permanente traballo de dinamización que esperamos que acabedes compartindo con nós.

Durante esta primeria fase, previa ao lanzamento oficial da moeda, estamos intentando que persoas, comercios e proxectos se comprometan coa moeda rexistrándose na aplicación e dando a coñecer o que ofrecen, incluso antes de poñer en circulación ningunha Sabia. Sería un acto simbólico de compromiso co proxecto a espera de sumar suficientes persoas como para dar o paso de facer a primeira creación de moeda para así comezar a realizar intercambios.

Para isto estámonos poñendo en contacto con persoas, organizacións e empresas afíns aos valores da moeda. Ao mesmo tempo tentaremos chegar a un sector máis amplo mediante unha serie de encontros abertos nos que non só queremos informar do funcionamento e do deseño da moeda se non que queremos establecer colaboracións e alianzas, e que aportedes todo o que queirades á construcción desta comunidade.

Este proxecto non tería ningún sentido sen persoas e proxectos vitais reais detrás. A moeda estase realizando a custe cero e mediante aportacións voluntarias. No noso deseño a participación é algo central e imprescindible. Informarse, vir ás asambleas, asumir tarefas e responsabilidades de forma voluntaria e ante todo utilizar a moeda todo o que se poida.

A estes primeiros encontros levamos o traballo máis básico feito (aplicación, páxina web, correo-e, deseño e logo) de modo que a moeda sexa completamente funcional. Sen embargo sabemos que unha moeda galega é moito máis que unha ferramenta tecnolóxica, é unha comunidade viva. Son moitas as tarefas imprescindibles que quedan por facer:

  • Difusión
  • Formación
  • Facer mercadiños e encontros
  • Atopar sinerxias entre proxectos e empresas
  • Emprender proxectos novos
  • Facer rede con iniciativas similares
  • Explorar novas tecnoloxías
  • Acompañar as novas usuarias
  • Documentar o estado do proxecto
  • e moitas cousas máis que seguro se vos ocorrerán…

Presentar un deseño pechado non é o máis radical do mundo, pero permite que as expectativas das participantes estean bastante claras, e evita que se incorpore xente que discrepe coas liñas xerais do proxecto, evitándolles perder o seu tempo debatindo decisións de deseño excluíntes. Estamos abertas a axudar a calquera outra moeda con implantación no territorio galego que comparta os nosos valores, e a calquera colectivo que queira montar a súa propia moeda coas regras e características que considere oportunas. Valoramos positivamente que exista unha diversidade de moedas ao noso alcance que nos permitan aprender unhas das outras.

Todavía non temos datas e sitios fixados para estes encontros xa que estabamos ultimando os detalles técnicos da moeda antes de presentala en público para que xa se poida ir rexistrando a xente que se vaia animando, incluso antes de que creemos as primeiras unidades. En breves fixaremos unha serie de datas en distintos lugares de Galicia para ir presentando a moeda ata lograr o compromiso de suficientes persoas e comercios que demostre que existe un interese. En caso de conseguilo seguirá unha primeira asamblea aberta na que faremos unha primeira creación de moeda a repartir entre tódalas usuarias comprometidas. Estade atentas!

Para saber máis esta é a nosa páxina.

Crea tu página web en WordPress.com
Empieza ahora