Deseño da moeda

¿Queres saber cal é o preciso mecanismo mediante o cal unha moeda nova pode xerar beneficios reais na súa contorna? Neste apartado explicámosche en detalle o funcionamento da moeda e os fundamentos que están detrás deste deseño.

Fundamentos

Todo o deseño da moeda descansa sobre un principio básico común a calquer moeda. O respaldo da moeda debe ser igual que o valor de todas as moedas en circulación, polo que se o respaldo aumenta, deben aumentar o número de moedas en circulación. Mentres esta relación se manteña constante, o valor da moeda permanecerá sempre igual.

O respaldo é o que lle confire valor a unha determinada forma de diñeiro. Principalmente o respaldo é a súa utilidade, é dicir, en que se pode gastar, que se pode conseguir con ela, que depende en primeira instancia do número de usuarias da moeda e da cantidade de cousas que oferten (e da utilidade real destas cousas e do tempo que decidan seguir aceptando ata que xa non poidan aceptar máis porque non teñen en que gastalo).

De forma natural dase un equilibrio similar ao da oferta e a demanda entre estas dúas variables das que depende o valor dunha moeda: o respaldo da moeda e a masa monetaria (nº de moedas en circulación).

Se aumenta o respaldo e queremos manter o valor da moeda estable, temos que crear novas moedas.

Se por algunha razón a relación entre respaldo e cantidade de moeda en circulación deixa de ser proporcional, o valor da moeda cambia. Isto refléxase na práctica en que os prezos das cousas que se mercan con esta moeda cambian. Vai un exemplo moi sinxelo:

Imaxina que sodes unha rede de 5 produtoras de verduras exóticas que como non tiñades euros dispoñibles decidíchedes aceptar entre vós unha moeda propia para intercambiar verduras entre vós. Todas adicades o mesmo esforzo a producir a vosa especialidade particular que vamos a supoñer que ten o mesmo valor, e cada día queredes vender unha das vosas verduras e mercar a de algunha outra productora para probar. Se só tiverades cinco moedas en circulación asegúrovos que ao cabo dun tempo o prezo das verduras sería de unha moeda.

¿Que pasaría se creamos 5 novas Sabias?

De un día para outro hai 5 novas moedas en circulación que fan un total de dez. Seguramente ao cabo de un tempo os prezos na vosa moeda pasen a ser o dobre para compensar este aumento da masa monetaria. Máis diñeiro en circulación e mesmas cousas á venta produce un efecto coñecido como inflación: a subida de prezos xeralizada.

Cantas máis Sabias hai en proporción aos bens e servizos intercambiados, maiores son os prezos.

Respaldo

Volvamos a analizar este importante concepto. De momento xa coñecemos unha forma de respaldo, comprometerse a aceptar a moeda a cambio de bens ou servizos. Pero o valor das cousas é moi subxetivo. Dúas cousas fundamentais que tamén respaldan o valor dunha moeda son a reputación e as expectativas futuras. Fixádevos:

Se un banco central ten fama de crear máis moeda da que a economía pode absorber, producindo inflación elevada, entón a reputación desa moeda é mala, e polo tanto o atractivo de aceptala diminúe notablemente. Ninguén quere unha moeda con perspectiva de perder parte do seu valor cada ano mentres haia cousas mellores que usar como diñeiro. Ou se por exemplo tes a crenza, racional ou infundada, de que unha moeda vai valer máis no futuro, ¿non lle confire iso máis atractivo á hora de aceptala?

O respaldo é un conxunto de formas de valor, que se transmite por igual a cada moeda en circulación.

De feito o respaldo da moeda pode ser moito máis que compromiso de aceptala, reputación e expectativas. Pode ter un valor identitario, simbólico, pode ser que a tecnoloxía nos guste, a comodidade, a conveniencia de usala, o potencial para captar novos clientes, para conseguir recursos, para integrar a colectivos como migrantes ou paradas, para visibilizar o apoio mutuo e a economía invisibilizada dos coidados, pode ser que nos ofreza mellores garantías de seguridade ou que constitúa unha maneira de asegurarse que a economía non para se o euro falla, ou se cadra unha forma de rebeldía co sistema monetario convencional, ou pode ser que polo feito de que outras persoas a usen nós tamén o queiramos facer, ou que os valores que a moeda fai realidade sintonicen cos nosos e lle teñamos certo apego. Todo isto e moito máis son formas de valor que ten calquer moeda e que constituen o seu respaldo, e dependen da subxetividade de cada unha de nós.

Creación monetaria en mans da xente

Xa que este respaldo é unha cuestión moi subxetiva debemos prestar atención aos indicadores que nos mostran se hai unha perda de equilibrio entre a masa monetaria e o respaldo. Debemos sondear cal é a percepción da xente, dos mercados, sobre o valor da nosa moeda, sobre o seu poder adquisitivo (o que se pode mercar con ela).

Unha forma sinxela podería ser facer unha subasta pública e ver que cantidade de euros está disposta a dar a xente pola nosa moeda. Ademáis pode ser unha boa maneira de xuntar cartos para algún gasto concreto que non poidamos facer coa nosa propia moeda. Pero a forma máis sinxela de detectar a opinión da xente é estar atentas a cando aparezan dobres prezos, un en euros e outro en moeda social, xa que é unha forma que temos as usuarias de dar unha opinión con carácter vinculante, xa que son os prezos que nos comprometemos a aceptar. Isto denota que a moeda non vale igual que un euro para, polo menos, algunha xente.

Pódese tolerar que existan diferentes percepcións sobre o valor da nosa moeda simultaneamente, pero debemos ponderalas e atopar un equilibrio que garantice un valor promedio estable. Polo tanto o que cabe facer cada certo tempo é evaluar cal é o potencial para crear nova moeda en base ao aumento do respaldo a través de indicadores do mercado sobre o valor da moeda nese momento, como a mencionada aparición de dobres prezos de forma xeralizada (non usuarias puntuais). Antes de crear nova moeda debemos percibir que para a xente a nosa moeda vale algo máis que os euros (os prezos en Sabias son máis baratos ca os prezosd en euros das mesmas cousas), polo que tamén observaríamos que hai un fluxo constante de xente interesada en cambiar os seus euros pola nosa moeda (outro indicador interesante).

A nosa moeda ofrece unha boa garantía de que quen a posee é porque contribúe activamente a mellorar o mundo porque, mantendo un valor estable, a única forma de conseguila é aportando algo en forma de bens ou servizos á rede (ou no caso dos proxectos, ao común) ou mercándoa con euros aos comercios que máis acumulan (ou sexa, contribuíndo a que poidan seguila aceptando).

Os proxectos gastan as Sabias que reciben mediante usos concretos, e estas pasan a circular entre todas nós.

A asamblea

A asamblea é unha reunión na que todas participamos en igualdade de condicións na toma de decisións, fundamental para materializar os valores que compartimos as participantes da moeda. As necesidades humanas, animais e do medio ambiente contan co bo xuízo da asamblea para satisfacerse, xa que está demostrado que o libre mercado por sí só non é suficiente.

A asamblea debe ser o espazo onde diferentes formas de valor son recoñecidas mediante a óptima asignación dun recurso común xerado entre todas: moeda de nova creación. Búscase priorizar un impacto positivo no medio ambiente e na sociedade o máis directo posible.

Para isto a asamblea conta cos seguintes métodos de actuación:

  • Determinar o estado da rede e crear moeda en sintonía cun aumento do valor que respalda a moeda para así manter un valor estable.
  • Asignar esta moeda recén creada con sensibilidade por todas as formas de valor que o merecen a través de proxectos concretos.
  • Tomar as decisións importantes sobre a dinamización da moeda que non poidan tomarse de forma autónoma polos grupos locais pola súa relevancia e impacto.
  • Poder de veto no mercado online de productos e servizos que deterioren a imaxe pública do proxecto.
  • Introducir novas tecnoloxías, ou cambiar as existentes, para facilitar o bó funcionamento da moeda, da dinamización ou da toma de decisións.

Unha forma de garantizar que se controla adecuadamente a masa monetaria é que quen decide canta moeda se pode crear, a asamblea de usuarias, non sexa a mesma xente que a vai a recibir, os proxectos colaboradores.

Dinamización

O traballo máis importante que require esta moeda e o de dinamización. Facer difusión, formación, comunicación, transparencia ou contribuír a que se satisfagan necesidades concretas das usuarias a través do que se ofrece na rede. Hai moitas tarefas que poden repercutir nun aumento do número de usuarias, nunha maior capacidade de aceptar a moeda ou nunha mellora no impacto que se logra mediante os proxectos que reciben a nova moeda. Require presencia en todo o territorio galego, organizada a nivel local con certa autonomía, e consideramos que ten que ser un traballo voluntario, na medida do que cada unha poda e queira.

Todo este traballo repercute nun aumento da economía real que hai detrás da moeda e de outras formas de valor intanxibles que tamén contribúen ao respaldo do seu valor. Que o respaldo aumente é un requisito indispensable para poder crear nova moeda e así poder soster os proxectos encargados de xerar un impacto positivo.

Este traballo paralelo ao funcionamento do mercado online e dos intercambios de bens e servizos coordinarase a través dunha ferramenta dixital, Loomio. En cada localidade galega na que se forme un pequeno grupo de persoas animadas a difundir o uso da moeda tamén poden coordinarse da forma que queiran, preferentemente de maneira presencial.

Faise especialmente importante un encotro a nivel galego (físico e dixital) cada certo tempo no que intercambiar productos, facer a asamblea e compartir éxitos e fracasos na dinamización para aprender unhas das outras e enfrontarse a retos maiores como a presencia nos medios de comunicación ou á posible introducción de novas tecnoloxías, como moeda física en papel ou outra aplicación dixital mellor.

Tecnoloxía

O proxecto comeza utilizando ferramentas gratuitas que permiten dar os primeiros pasos sen esforzo económico ningún. Pero existe un campo en grande expansión no relativo a tecnoloxías para crear comunidades de intercambio de bens e servizos e sistemas de gobernanza horizontal. É moi posible que vexamos nos próximos anos cómo ferramentas novas irrumpen neste sector, e se cadra pode virnos moi ben subirnos ao carro destes avances que repercuten nunha maior seguridade para toda a rede, custes económicos baixísimos e maior representatividade e radicalidade democrática na toma de decisións e na coordinación do traballo colectivo. Contemplamos que o proxecto vaia mostrando as súas limitacións e axude a crear moedas mellores nun futuro.

Algunhas opcións de deseño descartadas:

  • Billetes e moedas físicos. (Conleva un custe en euros e un risco de falsificación. Estase estudiando utilizar libretas de papel se non presentan demasiados problemas de seguridade por ser unha solución barata para facer a moeda accesible)
  • Respaldo en euros permanente que garantice o cambio a euros da moeda, en maior ou menor medida, minimizando o risco de aceptala co que se facilita que o proxecto creza. (Hai que recadar e manter un fondo de euros igual ou proporcional á cantidade de moeda que queiramos crear)
  • Subvencións públicas e apoio institucional. (Non está garantizado, conleva moito traballo, esixe tomar forma legal, xera certa dependencia)
  • Contratación de entidade de pagos legal e cumprimento estricto con toda a normativa sobre diñeiro dixital. (Custa cartos, da traballo e esixe un fondo en euros. A nosa proposta ten un encaixe legal aceptable xa que non somos ‘diñeiro’ ao non garantizar cambio a euros e ter vocación de boa vontade entre veciñas, termos que ampara a lei.)
  • Emisión da moeda en base a crédito e non só doación a proxectos. (Engade complexidade á hora de comprender o funcionamento da moeda, o apoio a proxectos non é tan directo, require avaliar a calidade dos préstamos que se conceden, é un traballo que poden asumir actores dentro da rede sen necesidade de ser a organización.)
  • Plataforma que permita interoperabilidade con outras moedas facilitando así o seu cambio por outras divisas, dando maior utilidade ás usuarias pero xerando volatilidade no seu valor. (Require tecnoloxías que neste momento non son gratuitas, facilita a especulación, reduce o grado de compromiso que se asume ao aceptala)
  • Grupo promotor profesional e remunerado. (Require cartos e engade complexidade e tempo ata lanzar a moeda así como dependencia co persoal asalariado e risco de servir intereses particulares)
  • Traballo voluntario remunerado con moeda de nova creación. (Dificulta un bó control da masa monetaria, desvía o foco de atención do impacto que se quere conseguir, engade dificultade na toma de decisións)

En xeral primouse facer algo sinxelo, autónomo, rápido e barato. Seguro que hai deseños moito mellores pero ante todo este pretende ser eficiente.

Podedes profundizar máis no tema do deseño monetario a través desta selección de documentais e vídeos e sobre todo participando e asistindo a algún evento formativo.

Se queres comprender aínda mellor como funciona todo experimenta participando na moeda pouco a pouco.

Crea tu página web en WordPress.com
Empieza ahora
A %d blogueros les gusta esto: